Biyosidal Ürün Uygulama İzni Nasıl Alınır? Başvuru, Belgeler, İş Yeri Şartları

İlaçlama (haşere kontrol) işine başlamak için önce faaliyet göstereceğiniz ilin sağlık müdürlüğünden izin almanız gerekir. İzin yalnız bir dilekçeden ibaret değildir: iş yeri, ekip, ekipman ve personel belgeleri birlikte incelenir. Bu yazıda Biyosidal Ürünlerin Kullanım Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik'in (Resmî Gazete, 4 Temmuz 2019, sayı 30821) izinle ilgili hükümlerini sırayla anlatıyoruz.

Kim, nereye başvurur?

Bakanlıkça eğitilmiş profesyonel kullanıcı nezaretinde kullanılması şartıyla izin verilen biyosidal ürünlerle zararlılarla mücadele etmek isteyen gerçek ve tüzel kişiler, faaliyet gösterecekleri ilin Müdürlüğüne başvurarak izin almak zorundadır (m.5/1). Belediyeler, il özel idareleri ve mevzuatı gereği bu yetkiye sahip kamu kurumları için izin yerine Müdürlüğe bildirim öngörülür (m.5/2-3). Yönetmelik, bu işlemlerin "Genel Müdürlüğün belirlediği elektronik ortamda" yürütülmesini zorunlu tutar (m.5/4). Hangi sistemin kullanıldığını ve adımlarını il sağlık müdürlüğünüzle teyit edin.

Başvuru, başvuru sahibi tarafından bizzat ya da mesul müdür vasıtasıyla bir dilekçeyle yapılır (m.6/1).

Başvuru dosyasında istenen belgeler (m.6/2)

Dilekçe ekindeki dosyada aşağıdakilerin bulunması zorunludur:

Kamu kurumlarının bildirimi için (a) ve (c) bentlerindeki belgeler istenmez (m.6/3). Kamu kurumlarının hizmet alımı yoluyla yaptırdığı uygulamalarda, m.11 ve m.12'deki asgari şartları taşıyan iş yerinin tahsis edildiği belgelenirse (a) bendindeki ruhsat şartı aranmaz (m.6/4).

İnceleme ve denetim (m.7, m.24)

Başvuru önce dosya üzerinden incelenir. Dosya yönetmeliğe uygunsa Müdürlük elemanları iş yerini 10 iş günü içinde yerinde inceleyerek sonuçlandırır (m.7/1). Uygunluk tespit edilirse belgeler düzenlenir.

İzin sonrasında da denetim sürer. Uygulama izni alan iş yerleri sağlık teşkilatının daimi denetimi altındadır ve Müdürlükçe ikisi iş yeri, ikisi saha olmak üzere yılda en az dört defa denetlenir (m.24/1). Denetim ekipleri iş yerini, ekipleri, alet-cihaz ve gereçleri ve uygulamaları denetleyebilir, ürünlerden numune alabilir. Uygulamanın usulüne uygun yapılmadığı veya uyarılara uyulmadığı tespit edilirse denetim ekibi faaliyeti anında ve en çok 48 saat durdurmaya yetkilidir; bu kararın en geç 48 saat içinde Müdürlükçe onaylanması gerekir (m.24/1).

Başvuru sonunda verilen belgeler

• Ek-2: Biyosidal Ürün Uygulama İzin/Bildirim Belgesi
• Ek-3: Mesul Müdürlük Belgesi
• Ek-11: Mesul Müdür Kimlik Kartı
• Ek-12: Biyosidal Ürün Uygulayıcı Kimlik Kartı

Ek-2 ve Ek-3'ten ikişer nüsha düzenlenir (m.7/1). Belgeler ve başvuru dosyasının bir örneği Müdürlükte saklanır; diğer nüshalar mesul müdüre imza karşılığı verilir ve iş yerinin görünen bir yerine asılır. İzin verilen firma adı, adresi ve iletişim bilgileri yazılı olarak Bakanlığa bildirilir ve elektronik ortamda kaydedilir (m.7/2).

Kimlik kartları (Ek-11, Ek-12) Ek-2'nin düzenlendiği yerlerde çalışacak mesul müdür ve uygulayıcılara verilir. Uygulama sırasında kartların görünecek şekilde kişilerin üzerinde bulunması zorunludur. Kişi işten ayrılır veya iş değiştirirse kart tutanak karşılığı Müdürlüğe teslim edilir (m.7/3). Ek-2 belgesinde kuruluşun adı, adresi ve telefonu, sahibinin adı soyadı, çalışma saatleri ve uygulama yapılacak biyosidal ürün grupları; Ek-3'te mesul müdürün adı soyadı, unvanı, T.C. kimlik numarası, mezun olduğu fakülte, diploma numarası ve görev yapacağı kuruluşun adı ve adresi yer alır (yönetmelik ekleri).

İş yeri fiziki şartları (m.11, m.12)

İzin alındıktan sonra binada yapılan esasa ilişkin değişiklikler 15 iş günü içinde Müdürlüğe bildirilir (m.12/2). Hangi değişikliğin "esasa ilişkin" sayıldığını yönetmelik tanımlamaz; şüphede il sağlık müdürlüğünüzle teyit edin.

Alet, cihaz ve gereç (m.13, Ek-4)

İzin verilebilmesi için iş yerinde Ek-4'te belirtilen alet, cihaz ve gereçlerin bulunması zorunludur (m.13/1). Ek-4'ün özeti:

• Alet ve cihaz (her biri 1 adet): pulverizatör, ULV cihazı, sıcak su sistemi (banyo bölümüne bağlı), çamaşır makinesi, kilitli dolap, telefon.
• Malzeme: ilkyardım dolabı (1), yangın söndürücü (1), kullanılacak kimyasala uygun antidotlar, koruyucu elbise, eldiven, baret, çizme, koruyucu gözlük, gaz maskesi ve toz maskesi (hepsi ekip üyesi kadar), ilkyardım çantası (ekip sayısı kadar), terazi (1), el feneri (2), mezür ölçülü silindir (1), malzeme çantası (1), kova (1), süzgeç (1).

Ek-4'teki nota göre haşerelere karşı biyosidal ürün uygulaması yapılmayan iş yerlerinde pulverizatör ve ULV cihazı zorunlu değildir; bunun yerine ürünlerin kullanılmasına uygun püskürtücü/sisleyici/dozlayıcı bulundurulur.

İlkyardım yükümlülükleri (m.14, m.15)

Her ekip için, ekibin kullandığı ürünlere göre spesifik antidotlar ve gerekli diğer ilkyardım malzemesini içeren bir ilkyardım çantası temin edilir. Çantanın temini, kullanılan veya miadı dolan malzemenin yenilenmesi ve kullanım talimatlarının ekiplere dağıtılmasından mesul müdür ve iş yeri sahibi ayrı ayrı sorumludur (m.14). Her ekip göreve giderken çantayı yanında götürmek zorundadır. Kaza ve zehirlenmelere karşı tedbirlerden, ilkyardımdan ve tedavi kuruluşuna sevkten ekip sorumlusu, mesul müdür ve iş yeri sahibi ayrı ayrı sorumludur (m.15). M.14 eksikliğinde uyarı ve 15 gün süre verilir, giderilmezse faaliyet durdurulur (m.25/4).

İznin geçerliliği ve değişiklikler (m.22)

İzin belgesi "üzerinde yazılı iş yeri ve şahıs için geçerlidir"; bunlardan herhangi biri değişirse geçerliliğini kaybeder (m.22/1). Değişiklik türüne göre:

• İş yeri değişirse: yeni iş yeri için ruhsat alınarak izin belgesinde düzeltme için Müdürlüğe başvurulur (m.22/1-a).
• Aynı yerde, aynı işi, aynı personelle devir: devralan kişi devir belgeleri ve taahhütnameyle başvurur (m.22/1-b).
• Devir alan yeni ekiple çalışacaksa: ek olarak mesul müdür ve ekip sorumlusu sözleşmeleri ile diplomalarının veya yerine geçecek belgenin Müdürlükçe tasdikli örnekleri gerekir (m.22/1-c).
• Adres değişikliği (konum, sahip, yapılan iş, cadde/sokak adı, bina numarası gibi): değişiklik tarihinden itibaren en geç 15 gün içinde dilekçeyle, m.6'ya uygun belgeler ve izin belgesinin aslı ekleyerek başvurulur (m.22/1-ç).

Ayrıca mevcut bir iş yerine ait şube niteliğinde ikinci bir yer açılmak istenirse ya da faaliyet adresi değişirse m.6'daki evraklarla başvuru tekrarlanır (m.7/4).

Belgenin kaybolması veya tahrip olması (m.23)

İzin/bildirim belgesi kaybolur ya da okunmayacak ve yanlış anlamalara neden olacak şekilde tahrip olursa yeniden belge alınması gerekir. Kayıpta kayıp ilanı verilmiş gazete, tahripte bozulan belge bir dilekçeye eklenerek Müdürlüğe başvurulur. Müdürlük belgeyi "eski tarih ve sayı ile gerekli açıklama da yapılarak" yeniden düzenler (m.23/1).

İşi bırakma (m.20)

Uygulama izni alıp da herhangi bir nedenle işi bırakan iş yeri sahibi, bir ay içinde durumu Müdürlüğe bildirmekle yükümlüdür. İzin iptal edilir ve elektronik ortamda gerekli değişiklik yapılır (m.20/1). Ayrıca denetimde bir yıl veya daha fazla süre faaliyet göstermediği tespit edilen iş yerlerinin izinleri iptal edilir (m.25/5).

İzinsiz faaliyetin sonuçları (m.26)

Gerekli izni almadan faaliyet gösterenler ya da m.22'deki nedenlerle izin geçerliliğini kaybettiği hâlde süresi içinde müracaat edip düzeltme yaptırmadan çalışan iş yerleri kapatılarak faaliyetleri durdurulur. İzinsiz faaliyetine devam eden şahıs veya firmalara her tespitte ayrı ayrı olmak üzere 1593 sayılı Kanun'un 282. maddesine göre idari para cezası uygulanır; sorumlular hakkında genel hükümlere göre yasal işlem de yapılır (m.26/1). Ceza tutarı yönetmelikte yer almaz; güncel tutar için ilgili kanun ve il sağlık müdürlüğünüze bakın.

Genel yaptırım düzeni için m.25'e ve denetim kontrol listesi yazımıza bakabilirsiniz. Mesul müdürün başvurudaki rolü için mesul müdür yazımızı okuyun.

Sık sorulan sorular

İzin için ne kadar beklemem gerekir?

Yönetmelik, uygun dosyada Müdürlüğün iş yerini 10 iş günü içinde yerinde inceleyip sonuçlandıracağını söyler (m.7/1). Dosyanın tamamlanma süresi, randevu ve elektronik sistem işlemleri için il sağlık müdürlüğünüzle teyit edin.

Başvuru ücreti var mı?

Yönetmelik metninde izin başvurusu için bir ücret belirtilmemiştir. Ücret veya harç konusunda il sağlık müdürlüğünüzle teyit edin.

İş yerimin adresi değişirse izin geçerli kalır mı?

Hayır. İzin belgesi üzerinde yazılı iş yeri için geçerlidir; iş yeri değişirse geçerliliğini kaybeder (m.22/1). Faaliyet adresi değiştiğinde m.6'daki evraklarla başvuru tekrarlanır (m.7/4). Başka bir ile taşınma durumunda başvurunun faaliyet göstereceğiniz ilin Müdürlüğüne yapılacağını unutmayın (m.5/1). Başka ilde yapılacak geçici uygulamalar ise ayrı kurala tabidir; ayrıntılar için başka ilde ilaçlama yazısına bakın.

İzin belgesini asmak zorunlu mu?

Evet. Müdürlükte kalmayan nüshalar mesul müdüre verilir ve iş yerinin görünen bir yerine asılır (m.7/2).

Dayanak: Biyosidal Ürünlerin Kullanım Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik (RG 04.07.2019, 30821), m.5, m.6, m.7, m.11, m.12, m.13 ve Ek-4, m.14, m.15, m.20, m.22, m.23, m.24, m.25, m.26. Yürürlükteki metni mevzuat.gov.tr'den kontrol edin.